Татарстан Республикасы буенча метеорологик фараз 2020 елның 25 маена кадәр
«Татарстан Республикасы Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне күзәтү идарәсе» ФДБУ мәгълүматлары буенча, 25 майга Татарстан Республикасы буенча куркыныч һәм начар метеорологик күренешләр көтелми.
Аязучан болытлы һава. Урыны белән кыска вакытлы яңгыр, көндез уртача яңгыр. Җил көньяк-көнбатыштан секундына 5-10 метр, көндез урыны белән көчәйгәндә 14 метрга кадәр..+10˚. Көндез максималь һава температурасы +15.. +20˚.
25.05.2020 гә урман хуҗалыгы федераль агентлыгының дистанцион мониторинг мәгълүмат системасы мәгълүматлары буенча, Татарстан Республикасы территориясендә урманнарның янгын куркынычы 1 класс булыр дип фаразлана.
Халыкка тәкъдимнәр
Янгын вакытында ничек эшләргә.
Янгын чыккан очракта 112 яки 01 телефоны аша хәбәр итегез. Янгынга тиз арада реакцияләгез, утны сүндерү өчен барлык уңайлы ысулларны кулланып (ком, су, ут сүндергечләр һ.б.).
Эвакуация вакытында янган бүлмәләр һәм төтен баскан урыннар, сулышын тоткарлап, борынын һәм авызын дымлы тукыма белән саклап, тиз үтә.
Шартлау куркынычы янаганда, башны куллары белән, алга таба тәрәзәләрдән, пыяладан, ишекләрдән, үтүдән, баскычлардан саклап, корсанга ятасыз.
Бензин, керосин һ. б. мичне яндыру бик куркыныч.
Мичне җылытмаска, аңа якын җиһаз һәм башка яна торган әйберләрне куярга; кием-салым киптерергә һәм мичкә янган башка материалларны киптерергә һәм янәшә куркыныч.
Подвалларда, сарайларда, чарлакта һәм янучан материал саклана торган биналарда тәмәке тартуга һәм ачык ут куллануга юл куймаска кирәк.
Ашыгыч хезмәтләрнең автомобиль техникасы үтү өчен йорт яны территориясендә йөрү өлешен киртәләргә кирәк.
Электр җылыткычларны кулланганда янгын куркынычсызлыгы кагыйдәләре:
- даими рәвештә электр үткәргечләрнең, розетокларның, щиткаларның һәм җылыткычның штепсель вилокларының төзеклеген тикшерегез;
- җылыту приборының торышын күзәтегез: вакытында ремонтлагыз һәм детальләрне алыштырыгыз, әгәр алар сафтан чыксалар,;
- сәнәгать ысулы белән генә эшләнгән приборларны кулланыгыз, бер генә очракта да зыян күргән, кулдан ясалган яки «куак» электр җылыткычларын кулланырга кирәкми;
- берьюлы берничә куәтле энергия кулланучысы кертелгән очракта, электр челтәрләренә йөкләнешне булдырмаска кирәк;
- инаныгыз штекер вставлена бу розетку тыгыз, югыйсә җылыту мөмкин перегреться һәм сәбәбе булырга янгын;
- Түгел оставляйте включенным электроогреватели төн, Түгел используйте аларны киптерү өчен әйберләр;
- түгел позволяйте балаларга уйнарга электроогревателями;
- устанавливайте электроогреватель куркынычсыз арада нче занавесок яки мебель. Приборны идәнгә куярга кирәк. Конвекторлар белән булган очракта, аларны идәннән аз гына ераклыкта махсус подставкаларда беркетергә мөмкин;
- лакокрасочными материаллар, растворителями һәм башка ялкынсынучы сыеклыклар булган бинада җылыткычны кулланмагыз. Шулай ук чүпләнгән һәм чүпләнгән биналарда электр җылыткычларын куярга ярамый;
- даими очищайте обогреватель нче тузан - ул да мөмкин воспламениться;
- түгел размещайте челтәр чыбыкларын обогревателя астында ковры һәм башка каплау;
- чыбыкка авыр предметларны (мәсәлән, җиһаз) куймагыз, югыйсә җылытучы кызынырга һәм янгын сәбәбе булырга мөмкин.
Яңа коронавирус белән килеп чыккан авыруларның таралуына юл куймас өчен, саклык чараларын үтәргә кирәк:
- хәлне тотрыклыландырганчы, Кытай Халык Республикасына сәфәрне планлаштырмаска;
- башка илләргә чит ил сәфәрләрен планлаштырганда-эпидемиологик хәлне аныклау;
- мал-туар, диңгез ризыклары сатыла торган базарларга йөрмәскә;
- бары тик термик эшкәртелгән азыкны, шешәле суны гына кулланырга.;
-зоопаркларга, хайваннарны җәлеп итеп, мәдәни-массакүләм чараларга йөрмәскә;
- сулыш органнарын яклау чараларын (битлекләрне) кулланырга);
- кешеләр күпләп җыела торган урыннарда һәм ризык кабул итәр алдыннан кулларны юарга;
- КХР дан кайтканнан соң, 14 көн эчендә үз сәламәтлегеңнең торышын күзәтергә кирәк;
- медицина ярдәме сорап мөрәҗәгать иткәндә медицина персоналына Кытай Халык Республикасында булу вакыты һәм урыны турында хәбәр итәргә.
Урман янгыны очрагында халыкка киңәшләр:
Урман янгыннары вакытында үзеңне ничек тотарга
Урманда янгын еш кына кеше гаебе белән килеп чыга – бу ут белән саксыз эш итү дә, сүнмәгән учак та, шырпы яки тәмәке ташланган шырпы да, балалар шуклыгы да. Кайчакта янгын килеп чыгу сәбәбе яшен булырга мөмкин, әмма мондый очраклар сирәк. Урманда утлы стихия белән бәрелешергә туры килсә, нәрсә белергә кирәк соң? Урман янгынына ничек юл куймаска? Янгын чыккан очракта нишләргә?
Урмандагы янгынны ничек булдырмаска
Беренчесе-ял итүгә яки походка әзерлек. Үзе белән чиләк, балта һәм көрәк алырга киңәш ителә. Бу, әлбәттә, яхшы, әгәр сез җыелдык барырга төркеме биш һәм аннан да күбрәк кеше. Әгәр поход ялгызмы? Ялгыз Турист үзен чиләкләр һәм терәкләр белән тулыландырмый. Ялгыз йөрү өчен (янгын ихтыяҗы аркасында гына түгел) складлы саперной лопатой белән чехлом һәм заточить аның крае. Шулай итеп, ул сезгә көрәк һәм балта белән дә хезмәт итәчәк.
Икенчесе-урманда учакны үрчеткәндә барлык саклык чараларын да катгый үтәргә кирәк. Гомумән, ут белән бәйле бөтен нәрсә әнә шундый чараларга карый. Учакны агач астында, бигрәк тә түбән ботаклары кечкенә биеклектә булган агач астында үстерергә ярамый. Коры үләннәр күп булган җирдә учак ясарга ярамый. Учакны алдан ук әзерләргә яки югалган Иске учакны файдаланырга тырышырга кирәк.
Стоянка вакытында
Алтын кагыйдә бер-беркайчан да учакны караучысыз калдырырга ярамый! Әзерләнгән ягулык запасы өч-биш метрда янган учак ягу. Түгел разводите бик югары учак, әгәр дә таләп итми нинди дә булса аерым кирәклеге (сигналный учак, мәсәлән). Учакның мөмкин кадәр азрак очкын бирүен, бигрәк тә җилле һава торышы вакытында күзәтегез. Җил булган очракта, ут аерганда аның көчен һәм юнәлешен исәпкә алыгыз, чөнки очкан очкыннар үлән яки агач яфраклары януга китерергә мөмкин. Тырышыгыз түгел файдаланырга сыйфатында ягулык белән коры яфраклы ботаклар (ничек яна, ничек дары), чөнки нче учак разлетаться гына түгел, очкыннар, ә тулы бер тлеющие листья. Әгәр якын урында булсагыз, сезнең өчен бик тә хәерледер.
Стоянкадан чыгып, учакны яхшылап киптерергә, су салырга һәм җир сибәргә кирәк. Агачны салдырсак, учакны агач кисәкләре белән ябыгыз. Снимаясь тулысынча, инаныгыз учагы погасала да воспламенится аша күпмедер вакыт соң сезнең карау. Үз артыгызда тәртип калдырыгыз, һәм, әйткәнчә, Хәерле юлга.
Урманда янгын белән очрашканда нәрсә эшләргә
Әгәр сез яңа янгынны тапсагыз - мәсәлән, кечкенә генә үлән палы яки кемдер ташланган учак янында ага торган урман тактасын таптыгыз, моны үзегез сүндерергә тырышыгыз. Кайчагында ялкынны су басу да җитә (дөрес, көтәргә һәм үлән яки аслык, чыннан да, тамырлары эреми, югыйсә ут янә пәйда булырга мөмкин).
Килеп туган хәлне дөрес бәяләргә тырышыгыз. Конкрет шартлардан чыгып, сез янгынны мөстәкыйль сүндерәчәксезме, әллә сезгә ярдәм кирәк булачакмы, дип хәл итегез. Үз көчегезне бәяләп бетермәгез. Әгәр сез янгынны күрсәгез, аны сүндерергә тырыштыгыз, тик берни дә чыкмады, ә ул көчлерәк яна башлады, бәла-казага эләкмәс өчен, вакытында ераграк китәргә кирәк.
Махсус хезмәтләрне тиз арада хәбәр итү мөмкинлеге оптималь булачак. Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы хезмәтләре («01» телефоны), ЕДДС («112» телефоны), егерь, лесничийлар шундый булырга мөмкин. Төркем белән барган вакытта төркем әгъзаларыннан авыр кирәк-яраклар алырга һәм аны якындагы торак пунктка яки автомобиль трассасына Посыльный сыйфатында җибәрергә кирәк. Калган төркем әгъзаларына маршруттан чыгып, янгын урынына чыгып китәргә кирәк. Түгел теряйте бер-берегезне берсе төре.
Вәзгыятьнең кинәт үзгәрүен (тизлек һәм җил юнәлешләренең үзгәрүен) исәпкә алыгыз. «Тизлектә янгын белән ярышмыйча», ягъни җилгә каршы яки җил юнәлешенә таба борылып, ут өчен ышанычлы киртәләр (минераль туфрак һәм елгаларның киң полосалары) артыннан чыгып китәргә тырышыгыз. Еш кына бердәнбер куркынычсыз зонасы булып тора выгоревшие участоклары, әгәр бу гына түгел, торфяники.
Исәпкә алыгыз, ут движется буенча җил (тиз), шулай ук аңа каршы (акрынрак), ә өскә таба склону күпкә тизрәк аска таба.
Тәүлеклек янгын режимы бар. Еш кына яну иртә белән чык кипкәннән соң башлана (иртәнге 9-10 сәгать тирәсе) һәм кичке чоңгыл төшү белән туктала (кичке 20-21 сәгать). Төнлә янгын «йоклый». Иң көчле янгын гамәлдә һәм тиз арада төш вакытында тарала – 13-17 сәгатьләрдә яңгыр явар алдыннан кич белән янгынның януы көчәя. Бик коры, эссе һава торышы булганда (5нче сыйныф) янгыннар шулай ук төнлә дә тарала, гәрчә, кагыйдә буларак, төнге вакытта бары тик түбән һәм аслык салу формасында гына бар икән.
Әгәр яну учагы кечкенә
Әгәр дә сез вакытында күрдегез, тумыштан килгән янгын, һәм янгын учагы бар, зур булмаган мәйданы, сез карар кабул итәргә, аны локализовать һәм потушить. Сулык янында утны су белән тутырыгыз, ялкынны юеш ана белән бәреп төшерергә була. Янган үләнне ватылган ботаклардан «себерке» ярдәмендә сүндереп була. Шул ук вакытта төп ут ягына таянучы хәрәкәтләр белән бәрелешергә кирәк. "Себеркене" берничә бәрелгәннән соң, ул үзе янып китмәсен, ә җылынган ягы бераз суынып өлгерсен өчен, кулга борып җибәрергә кирәк.
Сак булыгыз, торфяник яна.