Татарстан Республикасы территориясендә метеорологик күренешләрнең интенсивлыгы турында Консультация-кисәтү
Татарстан Республикасы территориясендә һәм Казан шәһәрендә 2021 елның 14 июлендә төнлә һәм көндез урыны белән яшен, көчәйгәндә 15-20 м/с тизлектә көчле җил, урыны белән көчле яңгыр, яшен.
1. 2021 елның 14 июленә Татарстан Республикасы буенча метеорологик хәл фаразы:
Алмашынучан болытлы һава. Урыны белән кыска вакытлы яңгырлар, локаль көчле яңгыр, кайбер районнарда яшен, боз явачак. Җил төньяктан, төньяк-көнчыгыштан, 6-11 м/с, урыны белән көчәйгәндә 15-20 м/с кадәр..+20˚. Көндез максималь һава температурасы +25..+30˚.
Гидрологик хәл
Куйбышев сусаклагычында Югары Ослан торак пункты янында су дәрәҗәсе 52,66 м (+3 см), куркыныч критик күрсәткеч 54,24 м тәшкил итә.
Түбән Кама сусаклагычында Яр Чаллы шәһәренең су дәрәҗәсе 63,33 м (-4 см), куркыныч критик күрсәткеч 65,9 м тәшкил итә.
Түбән Кама ГЭСының түбән бьефында су дәрәҗәсе 53,02 м (+18 см), куркыныч критик дәрәҗәдәге 58 м.
2.1. Табигать һәлакәт чыганаклары (ГТХ)
14.07.21 нче июльгә урман хуҗалыгы федераль агентлыгының һәм «Татарстан Республикасының Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне күзәтү идарәсе» ФДБУнең дистанцион мониторинг мәгълүмат системасы мәгълүматлары буенча Татарстан Республикасы территориясендә урманнарның 3-5 класслары янгын куркынычы фаразлана.
1 нче сыйныф урманнарның янгын куркынычы фаразланмый.
Кече (2 сыйныф) урманнарның янгын куркынычы фаразланмый.
Уртача (3 сыйныф) урманнарның янгын куркынычы 12 муниципаль берәмлектә: Арча, Алексеевск, Азнакай, Балтач, Мөслим, Лаеш, Балык Бистәсе, Питрәч, Саба, Теләче, Чистай муниципаль районнары һәм Казан шәһәре округларында фаразлана.
31 муниципаль берәмлектә: Әтнә, Апас, Актаныш, Әгерҗе, Әлки, Аксубай, Бөгелмә, Баулы, Буа, Югары Ослан, Биектау, Чүпрәле, Яшел Үзән, Кама Тамагы, Кайбыч, Кукмара, Алабуга, Лениногорск, Мамадыш, Менделеевск, Минзәлә, Норлат, Яңа Чишмә, Түбән Кама, Сарман, Спас, Тәтеш, Тукай, Чирмешән, Ютазы муниципаль районнары һәм Яр Чаллы шәһәр округы.
Урманнарның гадәттән тыш (5 класс) янгын куркынычы 2 муниципаль берәмлектә: Әлмәт һәм Зәй муниципаль районнарында күзәтелә.
Татарстан Республикасы территориясендә фаразланган метеорологик күренешләрне исәпкә алып, табигать янгыннары чыганаклары барлыкка килү, утның торак пунктларга, торак йортларга, хуҗалык һәм дача корылмаларына, икътисад объектларына, шулай ук урман массивларына караган балалар сәламәтләндерү лагерьларына таралу ихтималы саклана.
Эссе һава торышы барлык яшь төркемендәге кешеләрнең сәламәтлегенә тискәре йогынты ясарга мөмкин. Бигрәк тә йөрәк-кан тамырлары системасының хроник авырулары белән интегүчеләр, өлкәннәр һәм балалар өчен.
Эссе һәм кояш сугу очракларының килеп чыгу, барлык яшь төркемнәрендә кешеләрнең сәламәтлеге начарлану ихтималы бар.
2.2. Гадәттән тыш хәлләрнең табигый-техноген чыганаклары
Фаразланган метеорологик күренешләргә бәйле рәвештә, ЛЭП һәм элемтә линияләрен зарарлау, аз ныгытылган һәм киң форматлы конструкцияләр җимерелү, өзелү һәм җимерелү белән бәйле гадәттән тыш хәлләр һәм хәлләр барлыкка килү ихтималы арта.
Фаразланган метеорологик күренешләр белән бәйле рәвештә гражданнар, дәүләт һәм эксперименталь авиация эшендә, шул исәптән базлау аэродромнарында һәм вертолет мәйданчыкларында хокук бозу ихтималы арта.
Яшен яклау белән җиһазландырылмаган объектларны, шул исәптән биналарны һәм кешеләрне атмосфера электры разрядлары (яшен) белән зарарлау ихтималы бар.
Транспорт инфраструктурасы объектларын, түбәнәйтелгән урыннарны һәм урам-юл челтәрен су басу ихтималы бар.
Кече судноларны, йөк һәм пассажир судноларын эксплуатацияләүгә бәйле аварияләр барлыкка килү ихтималы арта.
Юл хәрәкәте кагыйдәләрен үтәмәү сәбәпле һәм федераль, төбәк һәм җирле әһәмияттәге трассаларда статистик мәгълүматларны анализлауны исәпкә алып, юл-транспорт һәлакәтләренә бәйле хәлләр һәм гадәттән тыш хәлләр барлыкка килү ихтималы саклана.
2.3. Гадәттән тыш хәлләрнең техноген чыганаклары
Янгын куркынычсызлыгы кагыйдәләрен үтәмәү, мич һәм электр җиһазларының төзек булмау, ут белән саксыз эш итү аркасында техноген янгын чыгу ихтималы арта.
Торак секторда газ җиһазларын эксплуатацияләү кагыйдәләрен бозу нәтиҗәсендә көнкүреш газы шартлату ихтималы бар.
Технологик режимны бозу һәм куркынычсызлык техникасын үтәмәү нәтиҗәсендә потенциаль куркыныч һәм җитештерү объектларында авария хәлләре килеп чыгу ихтималы бар.
2.4. Гадәттән тыш хәлләрнең биологик-социаль чыганаклары
Су объектларында кешеләр үлеменә бәйле хәлләр килеп чыгу ихтималы саклана.
Кешеләрне угар газы, мичне һәм газ җиһазларын эксплуатацияләү кагыйдәләрен бозганда, яисә аларның төзек булмау аркасында, шулай ук гаражларда автомобильләрдән файдаланганда куркынычсызлык чараларын үтәмәгәндә агулау ихтималы саклана.
COVID-19 коронавирус инфекциясе белән авыруның яңа очракларын ачыклау мөмкинлеге бар.
Яңа Чишмә муниципаль районында кыргый кабан дуңгызлары һәлак булу сәбәпле, Африка дуңгыз чумасыннан йорт дуңгызлары арасында авыру таралу куркынычы бар.
Кыргый һәм йорт хайваннары котыру, кыргый һәм йорт кошлары гриппы белән авыруның аерым очракларын ачыклау фаразлана.
Талпаннарны активлаштыру сезоны белән бәйле рәвештә, алар күчерүче авырулар (талпан энцефалиты, боррелиоз) ачыклау мөмкин.
Кешеләрнең табигый мохиттә ориентирларын югалту куркынычы бар, шул исәптән туристлык маршрутларына һәм спелеологик объектларга санкцияләнмәгән килгәндә дә.
3. Халыкка тәкъдимнәр
Көчле җил очрагында халыкка киңәшләр:
Җил көчәйгәндә биналардан чыгуны чикләргә, биналарда булырга киңәш итәбез. Балаларны аерым контрольгә алу һәм аларны караучысыз калдырмау мөһим. Әгәр көчле җил застал Сезне урамда, киңәш итәбез яшеренергә җир асты кичүе яки подъездларда биналар. Йорт диварлары янында көчле җилдән качып ятарга кирәкми, чөнки түбәдән шифер һәм башка түбә ябу материаллары егылырга мөмкин. Бу исә җәмәгать транспорты тукталышларына, реклама щитларына, агачларга, төзелеп бетмәгән биналарга да кагыла. Көчле җил вакытында электр тапшыру линиясе астында басып тору һәм өзелгән электр үткәргечләргә килү куркыныч.
Яшен вакытында нишләргә
• Беренчедән, яшен вакытында ачык җирлектән качарга кирәк. Яшен, билгеле булганча, иң биек ноктага бәрә, кырда ялгыз кеше-ул иң ноктасы да. Берәр сәбәп аркасында кырда яшенле бер генә калсагыз, теләсә кайсы тирәнлектә: канавка, кашбинка яки басуның иң түбән урынында качып, корточкаларга утырыгыз һәм башыгызны кысыгыз, дип киңәш итә коткаручылар.
• Икенчедән, яшен вакытында Судан котылырга, чөнки ул бик яхшы ток проводнигы. Яшен сугу 100 метр радиуста сулык тирәсендә тарала. Еш кына ул ярга бәрелә. Шуңа күрә яшен вакытында ярдан ераграк китәргә кирәк, су коенырга һәм балык тотарга ярамый.
• Бик куркыныч вакытында яшен вакытында сөйләшергә кесә телефоны буенча. Иң яхшысы-яшен вакытында кесә телефоннарын сүндерергә. Керүче кыңгырау яшен бәрелү сәбәбе булган очраклар да булды.
• Яшен вакытында металл әйберләрдән арынырга кирәк. Сәгатьләр, цепочки һәм хәтта ачылган өстендә баш зонтик – потенциаль максатлары удара. Кесәдә булган ачкычлар бәйләнеше буенча яшен сугу очраклары билгеле.
Өчен түгел, бәрде молния, әгәр сез машинада
Машина эчендәге кешеләрне шактый яхшы яклый, чөнки яшен сугганда да разряд металл өслеге буенча бара. Шуңа күрә әгәр яшен застал сезне машинада, закройте тәрәзәләр, отключите радиоприемник, кәрәзле телефон һәм GPS-навигатор. Кирәк түгел дотрагиваться кадәр ручки ишекләр һәм башка металл детальләр.
Әгәр сез мотоциклда булсагыз, яшен сукмасын өчен
Велосипед һәм мотоцикл, машинадан аермалы буларак, яшеннән сезне коткармаячак. Еларга, транспорт җәяргә һәм аннан якынча 30 м ераклыкка китәргә кирәк.
Яшен вакытында бакча яки бакча йортында булганда кирәк:
• Ябарга ишек һәм тәрәзәләр, төшереп калдырырга сквозняки.
• Мичне яндырмаска, төтен юлын ябарга, чөнки торбадан чыккан төтен югары электр үткәргечкә ия һәм электр разрядын үзенә тартып торырга мөмкин.
* Телевизор, радиоприемник, электр приборларын сүндерергә, антеннаны сүндерергә.
* Сүндерергә элемтә чаралары: ноутбук, кесә телефоны.
• Кирәк түгел булырга якында тәрәзәләр яки бу чарлаке, шулай ук янында массивными металлическими предметлар.
Аномаль эсселек шартларында халык өчен тәкъдимнәр.
1. Поддерживайте прохладную һава температурасын йорт. Көндез тәрәзәләрне һәм ставниларны ябыгыз (әгәр бар икән, бигрәк тә әгәр тәрәзәләр кояш ягына чыга. Тәрәзәләрне ачыгыз һәм төнлә урамда һава температурасы бинадагыга караганда түбәнрәк. Әгәр сезнең торак җиһазландырылган кондиционером, закрывайте тәрәзәләр һәм ишекләр. Бераз облегчение китерергә мөмкин вентиляторы, әмма, кайчан температура 35 градустан артык, вентилятор мөмкин түгел коткарып нче Җылылык авырулары. Бик күп эчәргә кирәк.
2. Эсселектә булмаска тырышыгыз. Йорттагы иң салкынча бүлмәгә, бигрәк тә төнгә күчегез, әгәр мөмкин булмаса, өйдә салкын температураны саклагыз, көненә 2-3 сәгать салкын биналарда (мәсәлән, кондиционерлар белән җиһазландырылган җәмәгать биналарында) үткәрегез. Тәүлекнең иң эссе вакытында урамга чыкмаска тырышыгыз. Избегайте интенсив физик йөкләнешне. Күләгәдә булырга тырышыгыз. Парковкаланган автомобильләрдә балаларны һәм хайваннарны калдырмагыз.
3. Түгел допускайте перегрева тән, эчәргә җитәрлек сыеклык. Алырга прохладный душ. Сез шулай ук аласыз эшләргә салкын компресслар яки обертывания, кулланырга юеш салкын сөлгеләр, обтирать гәүдәсен салкын су, эшләргә салкын ванночки өчен аяклары һ. б. кияргә җиңел һәм ирекле кием килгән натураль тукымалар. Урамга чыккач, киң колаклы эшләпә яки кепка яки кояш яклы күзлек киегез. Эчәргә яраклы режимны саклагыз, баллы һәм алкогольле эчемлекләрдән сакланыгыз.
4. Тирә-юньдәгеләргә ярдәм итегез. Әгәр танышларыгызның берсе аномаль эсселек аркасында сәламәтлек өчен куркыныч янаса, аларга кирәкле ярдәм алырга булышыгыз. Ялгыз яшәүче өлкән яшьтәге һәм авыручы кешеләргә тәүлегенә кимендә бер тапкыр килергә кирәк. Әгәр пациент ниндидер дарулар кабул итә икән, аны дәвалаучы табиб белән киңәшләшегез һәм бу даруларның организмның терморегуляцияләнүенә һәм су балансына ничек йогынты ясавын ачыклагыз. Әгәр сезнең сәламәтлегегезгә бәйле проблемаларыгыз бар икән: температура 25 градустан артмаган вакытта яки суыткычта (инструкцияне үтәгез) даруларны саклагыз, хроник чирдән җәфа чигсәгез яки бер үк вакытта берничә даруны кабул итсәгез, медицина ярдәме сорап мөрәҗәгать итегез.
5. Әгәр дә сез яки кемдер янәшәдә үзен начар хис итте.
Баш әйләнеше, көчсезлек, тревога яки көчле сусауны һәм баш авырту тойсагыз, мөмкин кадәр тизрәк салкынча урынга күчәргә һәм тән температурасын үлчәтергә тырышыгыз. Эчәргә су яки җиләк-җимеш согы өчен тутырырга югалту сыеклык, ял итегез. Мускулларның авыруын сизсәгез (барыннан да элек алар аякларында, кулларында яки корсагында, күп кенә очракларда озакка сузылган физик йөкләнеш нәтиҗәсендә көчле эсселектә барлыкка килә), һәм минераль алмашны нормальләштерү өчен электролитлар булган эретмә эчегез. Әгәр җылылык спазмалары бер сәгатьтән артык туктатылмый икән, медицина ярдәме сорап мөрәҗәгать итәргә кирәк. Әгәр сез гаилә әгъзаларының берәрсенең яки сез караган кешеләрнең тиресе коры һәм кайнар булуын күрсәгез, бред, судороглар яки аң югалту барлыкка килгән, кичекмәстән ашыгыч ярдәм чакырыгыз. Медиклар килгәнче зыян күрүчене салкынча урынга күчереп, аяклары гына күтәрелергә тиеш. Зыян күрүчене чишегез һәм суыткыч процедуралар үткәрә башлагыз: муенга салкын компресс салыгыз, яңа һава кушылдыгын тәэмин итегез, бүлмә температурасының тиресен (20-25 градус) су сиптерегез. Үлчәтергә температура тән. Зыян күрүчегә парацетамол яки аспирин бирмәгез. Әгәр дә ул аңсыз гына аның янына салыгыз.
Янгын вакытында ничек эшләргә.
Янгын чыккан очракта 112 яки 01 телефоны аша хәбәр итегез. Янгынга тиз арада реакцияләгез, утны сүндерү өчен барлык уңайлы ысулларны кулланып (ком, су, ут сүндергечләр һ.б.).
Эвакуация вакытында янган бүлмәләр һәм төтен баскан урыннар, сулышын тоткарлап, борынын һәм авызын дымлы тукыма белән саклап, тиз үтә.
Шартлау куркынычы янаганда, башны куллары белән, алга таба тәрәзәләрдән, пыяладан, ишекләрдән, үтүдән, баскычлардан саклап, корсанга ятасыз.
Бензин, керосин һ. б. мичне яндыру бик куркыныч.
Мичне җылытмаска, аңа якын җиһаз һәм башка яна торган әйберләрне куярга; кием-салым киптерергә һәм мичкә янган башка материалларны киптерергә һәм янәшә куркыныч.
Подвалларда, сарайларда, чарлакта һәм янучан материал саклана торган биналарда тәмәке тартуга һәм ачык ут куллануга юл куймаска кирәк.
Ашыгыч хезмәтләрнең автомобиль техникасы үтү өчен йорт яны территориясендә йөрү өлешен киртәләргә кирәк.
Яңа коронавирус белән килеп чыккан авыруларның таралуына юл куймас өчен, саклык чараларын үтәргә кирәк:
- хәлне тотрыклыландырганчы, Кытай Халык Республикасына сәфәрне планлаштырмаска;
- башка илләргә чит ил сәфәрләрен планлаштырганда-эпидемиологик хәлне аныклау;
- мал-туар, диңгез ризыклары сатыла торган базарларга йөрмәскә;
- бары тик термик эшкәртелгән азыкны, шешәле суны гына кулланырга.;
-зоопаркларга, хайваннарны җәлеп итеп, мәдәни-массакүләм чараларга йөрмәскә;
- сулыш органнарын яклау чараларын кулланырга (битлекләр);
- кешеләр күпләп җыела торган урыннарда һәм ризык кабул итәр алдыннан кулларны юарга;
- КХР дан кайтканнан соң, 14 көн эчендә үз сәламәтлегеңнең торышын күзәтергә кирәк;
- медицина ярдәме сорап мөрәҗәгать иткәндә медицина персоналына Кытай Халык Республикасында булу вакыты һәм урыны турында хәбәр итәргә.
Урман янгыны очрагында халыкка киңәшләр:
Урман янгыннары вакытында үзеңне ничек тотарга
Урманда янгын еш кына кеше гаебе белән килеп чыга – бу ут белән саксыз эш итү дә, сүнмәгән учак та, шырпы яки тәмәке ташланган шырпы да, балалар шуклыгы да. Кайчакта янгын килеп чыгу сәбәбе яшен булырга мөмкин, әмма мондый очраклар сирәк. Урманда утлы стихия белән бәрелешергә туры килсә, нәрсә белергә кирәк соң? Урман янгынына ничек юл куймаска? Янгын чыккан очракта нишләргә?
Урмандагы янгынны ничек булдырмаска
Беренчесе-ял итүгә яки походка әзерлек. Үзе белән чиләк, балта һәм көрәк алырга киңәш ителә. Бу, әлбәттә, яхшы, әгәр сез җыелдык барырга төркеме биш һәм аннан да күбрәк кеше. Әгәр поход ялгызмы? Ялгыз Турист үзен чиләкләр һәм терәкләр белән тулыландырмый. Ялгыз йөрү өчен (янгын ихтыяҗы аркасында гына түгел) складлы саперной лопатой белән чехлом һәм заточить аның крае. Шулай итеп, ул сезгә көрәк һәм балта белән дә хезмәт итәчәк.
Икенчесе-урманда учакны үрчеткәндә барлык саклык чараларын да катгый үтәргә кирәк. Гомумән, ут белән бәйле бөтен нәрсә әнә шундый чараларга карый. Учакны агач астында, бигрәк тә түбән ботаклары кечкенә биеклектә булган агач астында үстерергә ярамый. Коры үләннәр күп булган җирдә учак ясарга ярамый. Учакны алдан ук әзерләргә яки югалган Иске учакны файдаланырга тырышырга кирәк.
Стоянка вакытында
Алтын кагыйдә бер-беркайчан да учакны караучысыз калдырырга ярамый! Әзерләнгән ягулык запасы өч-биш метрда янган учак ягу. Түгел разводите бик югары учак, әгәр дә таләп итми нинди дә булса аерым кирәклеге (сигналный учак, мәсәлән). Учакның мөмкин кадәр азрак очкын бирүен, бигрәк тә җилле һава торышы вакытында күзәтегез. Җил булган очракта, ут аерганда аның көчен һәм юнәлешен исәпкә алыгыз, чөнки очкан очкыннар үлән яки агач яфраклары януга китерергә мөмкин. Тырышыгыз түгел файдаланырга сыйфатында ягулык белән коры яфраклы ботаклар (ничек яна, ничек дары), чөнки нче учак разлетаться гына түгел, очкыннар, ә тулы бер тлеющие листья. Әгәр якын урында булсагыз, сезнең өчен бик тә хәерледер.
Стоянкадан чыгып, учакны яхшылап киптерергә, су салырга һәм җир сибәргә кирәк. Агачны салдырсак, учакны агач кисәкләре белән ябыгыз. Снимаясь тулысынча, инаныгыз учагы погасала да воспламенится аша күпмедер вакыт соң сезнең карау. Үз артыгызда тәртип калдырыгыз, һәм, әйткәнчә, Хәерле юлга.
Урманда янгын белән очрашканда нәрсә эшләргә
Әгәр сез яңа янгынны тапсагыз - мәсәлән, кечкенә генә үлән палы яки кемдер ташланган учак янында ага торган урман тактасын таптыгыз, моны үзегез сүндерергә тырышыгыз. Кайчагында ялкынны су басу да җитә (дөрес, көтәргә һәм үлән яки аслык, чыннан да, тамырлары эреми, югыйсә ут янә пәйда булырга мөмкин).
Килеп туган хәлне дөрес бәяләргә тырышыгыз. Конкрет шартлардан чыгып, сез янгынны мөстәкыйль сүндерәчәксезме, әллә сезгә ярдәм кирәк булачакмы, дип хәл итегез. Үз көчегезне бәяләп бетермәгез. Әгәр сез янгынны күрсәгез, аны сүндерергә тырыштыгыз, тик берни дә чыкмады, ә ул көчлерәк яна башлады, бәла-казага эләкмәс өчен, вакытында ераграк китәргә кирәк.
Махсус хезмәтләрне тиз арада хәбәр итү мөмкинлеге оптималь булачак. Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы хезмәтләре («01» телефоны), ЕДДС («112» телефоны), егерь, лесничийлар шундый булырга мөмкин. Төркем белән барган вакытта төркем әгъзаларыннан авыр кирәк-яраклар алырга һәм аны якындагы торак пунктка яки автомобиль трассасына Посыльный сыйфатында җибәрергә кирәк. Калган төркем әгъзаларына маршруттан чыгып, янгын урынына чыгып китәргә кирәк. Түгел теряйте бер-берегезне берсе төре.
Вәзгыятьнең кинәт үзгәрүен (тизлек һәм җил юнәлешләренең үзгәрүен) исәпкә алыгыз. «Тизлектә янгын белән ярышмыйча», ягъни җилгә каршы яки җил юнәлешенә таба борылып, ут өчен ышанычлы киртәләр (минераль туфрак һәм елгаларның киң полосалары) артыннан чыгып китәргә тырышыгыз. Еш кына бердәнбер куркынычсыз зонасы булып тора выгоревшие участоклары, әгәр бу гына түгел, торфяники.
Исәпкә алыгыз, ут движется буенча җил (тиз), шулай ук аңа каршы (акрынрак), ә өскә таба склону күпкә тизрәк аска таба.
Тәүлеклек янгын режимы бар. Еш кына яну иртә белән чоңгыл кипкәннән соң башлана (иртәнге 9-10 Gorenje) һәм кичке чоңгыл төшү белән туктала (кичке 20-21 сәгать). Төнлә янгын «йоклый». Иң көчле янгын гамәлдә һәм Gorenje – 13-17 сәгатьләрдә, яңгыр явар алдыннан кич белән янгынның януы көчәя. Бик коры, эссе һава торышы булганда (5нче сыйныф) янгыннар шулай ук төнлә дә тарала, гәрчә, кагыйдә буларак, төнге вакытта бары тик түбән һәм аслык салу формасында гына бар икән.
Әгәр яну учагы кечкенә
Әгәр дә сез вакытында күрдегез, тумыштан килгән янгын, һәм янгын учагы бар, зур булмаган мәйданы, сез карар кабул итәргә, аны локализовать һәм потушить. Сулык янында утны су белән тутырыгыз, ялкынны юеш ана белән бәреп төшерергә була. Янган үләнне ватылган ботаклардан «себерке» ярдәмендә сүндереп була. Шул ук вакытта төп ут ягына таянучы хәрәкәтләр белән бәрелешергә кирәк. "Себеркене" берничә бәрелгәннән соң, ул үзе янып китмәсен, ә җылынган ягы бераз суынып өлгерсен өчен, кулга борып җибәрергә кирәк.
Сак булыгыз, торфяник яна
Бу бик куркыныч һәм куркыныч күренеш. Төтен күзгә бәрелә, сулау бик авыр. Бәла-каза зонасыннан җил җибәрү буенча китәргә кирәк, төтен һәм ут сезнең артта калсын өчен. Аяк астында кайнар җир генә дигән сүз: Сез зур куркыныч. Вакытында горения торфка ут еш китә җир астына, анда выжигает тулы бер участоклары, образуя пустоты. Егылу мондый пекло җиңелрәк, нәтиҗәләре, гадәттә, күңелсез. Мондый шартларда хәрәкәт иткәндә, озын колга белән юлга чыгыгыз. Бу булачак, чиста диярлек шулай ук, ничек каршындагы перемещении буенча болоту.
Исегездә тотыгыз, температура горящего торф " прогаре якынча 600 градус, ә кайтырга мөмкин бик кыен.
Янгын зонасыннан чык
Янгын зонасыннан чыккач, бәла-каза турында максималь кыска вакыт эчендә хәбәр итәргә кирәк. Хәвефле хәбәр тапшырганда танылган янгын координатлары, аны күргәнегез һәм барлыкка килүнең фаразланган сәбәбе (хәтта әгәр дә моның сәбәбе сез үзегез булса) турында сөйләгез әле.
Һәр нәрсә эшли ала
Һәр табигать территориясендә ут белән бик сак булыгыз. Өчен сезнең некуратность түгел булды сәбәбе зур проблемалар, выполните түбәндәге кагыйдәләр:
- кырларда, кырларда коры үлән яндырмагыз. Әгәр сез күрерсез, ничек бу эшлиләр, башка, тырышыгыз, аларны туктатырга һәм аңлатырга, дип травяные палы бик куркыныч;
- коры урманда яки торфяникта учакны үрчетмәгез. Барыннан да элек, учакның минераль туфракта (ком яки балчык) урнашуына инаныгыз. Учакны эреткәнче, урман астилкасын учактан һәм аның тирәсендә бер метр радиуста пешерегез;
- китәр алдыннан учакны яхшылап ябыгыз. Шуннан соң көлне кырыгыз һәм аның астында күмерләр сакланмаган икән, тагын бер кат ябыгыз. Түгел китегез нче залитого учак, әлегә аннан бара төтен яки пар. Учакка су сибү турында алдан кайгыртыгыз;
- беркайчан да сүндерелмәгән шырпы яки тәмәкене ташламагыз, урманда төрле пиротехник эшләнмәләр: петардалар, бенгаль утлары, шәмнәр һ. б. лардан файдаланмагыз.;
- урманга автомобильләрдә, бигрәк тә мотоциклларда кермәгез. Глушительнең очкыннары янгын чыгарырга мөмкин, бигрәк тә коры урманда лишайников капламы булган;
- тырышыгыз аңлатырга, сезнең дусларга һәм танышларына, аларның неосторожность китерергә мөмкин сәбәбе янгын.
Привентив чаралар (башка сүзләр белән әйткәндә – саклык) - урман янгыннарына каршы көрәшнең иң нәтиҗәле ысулы. Бу дөньяның күп кенә илләре тәҗрибәсе белән раслана.
Җәйге чорда су объектларында үз-үзеңне тоту буенча киңәшләр
Җәйге чорда, тәҗрибә күрсәткәнчә, иң киң таралган вакытны үткәрү ысулы – сулыклар янында ял итү. Тик, кызганычка каршы, су коенганда куркынычсызлык кагыйдәләрен үтәмәү бәхетсезлек очракларына китерергә мөмкин.
Статистика ачык сулыкларда ешрак йөзә белүче кешеләр батып үлүен күрсәтә. Моның сәбәбе-исереклек, лихачылык, үз көчеңне һәм мөмкинлекләреңне яңадан бәяләү һәм экстремаль хәлләрдә үз-үзеңне тоту кагыйдәләрен белмәү.
Шуңа бәйле рәвештә Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгы су объектларында гадәттән тыш хәлләрнең күбесен булдырмаска ярдәм итүче гап-гади куркынычсызлык кагыйдәләре турында искә төшерә:
Оештырылган пляжларда гына коеныгыз.
Таныш булмаган урыннарда сырмагыз.
Түгел плавайте өчен буйки.
Суд йөрешенә кермәгез һәм судка якын бармагыз.
Түгел устройте суда уеннар белән бәйле захватами.
Түгел плавайте бу надувных матрасах яки камера.
Исерек килеш су коенмагыз.
Еш кына, суда үз-үзеңне тотуның барлык кагыйдәләрен үтәп тә, бәлагә юлыгырга мөмкин икән. Иң киң таралган куркыныч-суднолар. Бу хәлне сизгәч, иң мөһиме – паникага бирелмәү. Бер секундка су астына чумарга, аягын турайтып, зур бармагына баскычны үз өстенә алырга кирәк.
Әлбәттә, күзләрегездәге кеше батуы да булырга мөмкин. Сезнең алда торган ике беренчел бурыч: зыян күрүчене куркынычсыз тартып алу һәм Ашыгыч медицина ярдәмен чакыру.
Тонущего кешене күреп, шунда ук билгеләгез, кул астында зыян күрүчегә ташлап була торган акча юкмы, юкмы. Әгәр бернәрсә дә туры килми икән, зыян күрүчегә йөзгә барып җитәргә кирәк. Батучыга йөзеп, аның астына куярга һәм, арттан алып, ярга илтергә кирәк.
Шуны истә тотарга кирәк, кислород җитмәүдән аңын югалткан зыян күрүче сезне эләктереп ала һәм үзе артыннан куа ала. Бу очракта сезгә кирәк, кичекмәстән нырнуть астында суга-инстинкт самосохранения мәҗбүр итәчәк, аны җибәрергә Сезне.
Әгәр кеше суга төялгән икән, аны табып алырга, ә аннары аны кире кайтарырга омтылмагыз. Моны суда 6 минут чамасы булган очракта да эшләргә була.
Зыян күрүчене ярга тартып алып, аның авызын һәм борынын карагыз: алар ком яки ком белән сугылырга мөмкин (аларны бармак белән чистартырга кирәк, кешенең башын янга борып). Аннары положите кешене корсак үзенең тезенә (башын свесить зат аска таба) һәм, нык нажав на поясницу, выплесните суга берсе ашказаны һәм сулыш юллары. Боларның барысын да тиз эшләргә, ә аннары зыян күрүчене аркасына әйләндерергә һәм ясалма сулыш башларга кирәк.
Басыгыз бу тезенә сулдан, максималь запрокиньте башын баткан (бу бик мөһим) һәм, сместив челюсть аска таба, откройте аңа авызы. Трихограмма тирән вдох, приложите үз иреннәре к губам зыян күргән (аша яулык яки марля) һәм көч белән выдохните һава.
Әгәр мәрхүмнең йөрәк тибеше юк икән, ясалма сулышы йөрәк массажы белән бәйләнгән. Моның өчен бер ладонь положите аша аскы өлешендә күкрәк, әмма түгел, кабыргасы!икенче мәртәбә өрелгәч, һәммә кешеләр каберләреннән чыгып, безгә хәзер ни була инде дип басып торырлар. 3-5 смга сузылсын өчен күкрәккә өстәгез һәм җибәрегез. Погибать кирәк нык, толчком файдаланып, авырлыгы үз тән. Һәр вдувание аша 4-5 басым ясагыз. Ашыгыч ярдәм килгәнче реанимация гамәлләрен туктатмагыз.
Балаларга һәм сабыйларга үпкәләрне өзмәс өчен тулы су ясарга ярамый, ә надавливаны бер Ладонь (балаларга) яки ике бармак (сабыйларга) белән җитештерергә кирәк.
Ахырда шуны билгеләп үтәсе килә, суда сак булу һәм сак булу беркайчан да комачауламас, хәтта медицина белеме булган иң яхшы йөзүче булсагыз да. Үзегез дә укыгыз һәм балаларны фаҗига булмасын өчен өйрәтегез.