Коткарырга һәм саклап калырга

2013 елның 17 декабре, сишәмбе
    Һәр кеше яшәгән, ял иткән урынын чи­ста тотарга бурычлы. Әйләнә-тирәбезне саклау мәсьәләсенә җәмгыятьнең игътибарын җәлеп итү йөзеннән 2013 ел Экологик культура һәм тирә-як мохит­не саклау елы дип игълан ителгән иде. Агымдагы елда халыкның экологик аңы да үсә төште, туклану про­дуктларына, саф һавага, чи­ста суга ихтыяҗ көчәйде.
   Экологик культураны фор­малаштыру һәм үстерүне максат итеп куйган елда безнең районда планлашты­рылган чараларның барысы да үткәрелде микән? Бу сора­уга ачыклык кертү йөзеннән без район башкарма ко­митеты җитәкчесе Айдар Шәмсетдиновка мөрәҗәгать иттек.
– Айдар Хәләфетдинович, бу ел тирә-як мохит­не саклау елы була­рак, башкалардан нинди үзенчәлекләре белән аеры­лып торды?
– Табигать, Җир-Ана һәм аның байлыклары тереклекнең башлангычы, нигезе. Бу хакыйкатьне чын мәгънәсендә аңлап яшәргә һәм эшләргә кирәклеге һәркемнең изге бурычы — намус эше. Экология елы безнең алга җитди һәм бик мөһим булган бурычлар куй­ды: урындагы үзидарә орган­нары белән берлектә, барлык иҗтимагый берләшмәләр, халык катнашында экологик культураны күтәрү, тирә-як мохиткә сакчыл караш фор­малаштыру һәм тәрбияләү, яшәгән җирлегебезне төзекләндерү, сулар һавабызны чиста итү, респу­блика, районның уникаль та­бигать мирасын саклауда һәм арттыруда җаваплылыкны үстерү һәм башкалар. Аларны тормышка ашыру­да барлык органнарның, җирлегебездә яшәгән халыкның бардәм эшләве төп шарт булып кала дип уйлыйм. Үзебез яшәгән җәмгыятьтә экология культурасын арт­тыру, тирә-як мохиткә сак­чыл караш формалаштыру өстенлекле эш булып кала. Тормыш күптөрле булса да, яхшы, уңай эшләр күбрәк, минемчә. Моны башкарылган эшләр исбатлый.
    Агымдагы елда табигатьне саклауга юнәлдерелгән ча­раларны башкару өчен җирле бюджеттан 11 млн 875 мең сум күләмендә акча каралган иде. Экологик культура һәм тирә-як мохитне саклау елында Азнакайда шактый эшләр башкарылды.
   Ел саен язын-көзен территорияләрне чистарту буенча өмәләр уздырабыз. Быел үткәрелгән санитар-экологик икеайлыкта табига­тебез, урамнар чисталыгына битараф калмаган һәркем үз өлешен кертте.
   Агачларны юкка гына җиребезнең яшел кал­каны димиләр. Сулаган һавабызның сафлыгы, елга-күлләребезнең мул суы шул калканның никадәр ышаныч­лы булуына бәйле. Һәр кеше үз гомерендә бер тапкыр бул­са да агач утыртырга тиеш, ди халык. Район халкы «Үз агачыңны утырт!» акциясендә зур активлык белән катна­ша. Ел саен җирлегебездә 7-8 мең төп агач утыртыла. Элекке елларда агачларның яшьрәген сайлый идек. Әмма аларның күбесе ко­рый, яңарып китә алмый. Хәзер исә аларның шактый зурларына өстенлек бирелә. Тамырланган агачларны күчереп утырту өчен куәтле техникалар кирәк. Монда безгә «Татнефть» ААҖнең «Азнакайнефть» идарәсе ярдәм итә. Яңа парклар төзү, булганнарын төзекләндерү – әлеге чараларның ба­рысы да халык мәнфәгатен күздә то­тып эшләнә. 1 сентябрьдән 1 ноябрьгә кадәр республикада табигатьне сакла­уга юнәлтелгән «Татарстанның чиста урманнары» акциясе үтте. Безнең рай­он да әлеге мөһим чарадан читтә кал­мады. Акция барышында урман эчләре җыештырылды, анда булган чүплекләр ликвидацияләнде. Әлеге эшләр урман хуҗалыгы, «Чатыр-тау» дәүләт таби­гать тыюлыгы администрациясе тара­фыннан оештырылды, җирлегебездә урнашкан оешма-предприятиеләрдә эшләүчеләр дә зур активлык күрсәтте.
Агымдагы елда сулыкларны сакла­уга багышланган чаралар үткәрелде, Кара елга, Сыза елгаларының эколо­гик халәте яхшыртылды, яр буйларын төзекләндерү буенча эш алып барыл­ды.
– Билгеле булганча, районда “Чи­ста су” республика программасын тормышка ашыру уңышлы бара. Агымдагы елда өстенлекле проект нигезендә нинди эшләр башкарыл­ды?
– Республикада тормышка ашыры­лучы “Чиста су” программасының төп максаты булып халыкны санитар-эпи­демиология кагыйдәләренә, шулай ук гигиена нормалары таләпләренә туры килгән эчәр су белән тәэмин итү тора. Узган ел программа нигезендә респу­блика бюджетыннан районның 8 торак пунктында су челтәрен алмаштыру бу­енча 56 миллион сумлык эш башкарыл­ды. Бүгенге көндә Балтач, Чалпы, Урсай, Мәлбагышта шундый эшләр алып ба­рыла. Микулино, Сәпәй авыллары һәм Җиңү бистәсендә реконструкцияләү ту­лысынча төгәлләнде. «2013 елга кадәр авылның социаль үсеше» программа­сы кысаларында Әгерҗе һәм Тымытык авылларында су челтәре яңартыла.
   Татшуганда шундый су челтәрен ал­маштыруга федераль бюджеттан 15 миллион сум күләмендә акча бүлеп бирелде. Туйкәне су белән тәэмин итү буенча проект эшләре башкарыла.
– Чишмәләрне табигатьнең искитмәле кадерле бүләгедер ул, диләр. Җирлегебездә аларны карап тоту буенча нинди эшләр башкары­ла?
– Безнең як чишмәләргә бай һәм халык өчен алар мөһим рольгә ия. Районда чишмәләргә игътибар ае­руча зур. Аларның 70-80 процен­ты нефтьчеләр карамагында булып, һәрчак төзекләндерелеп торылды. Шулай да бүгенге көндә чишмәләрнең чисталыгын тәэмин итүне нефть оеш­малары гына башкара алмый. Әлеге уңайдан Азнакай муниципаль район территориясендә булган йөзгә якын чишмә төрле оешма-предприятиеләргә беркетелде. Димәк, алар билгеле бер чишмәнең санитар-экологик то­рышын тәэмин итеп торачак дигән сүз. Шунысын билгеләп үтәргә кирәк, оешма-предприятиеләр үзләренә куелган бурычны намус белән үтәделәр. Әлбәттә «Азнакайнефть», «Җәлилнефть» идарәләрен, «ТатАИ­Снефть» җәмгыятенең Азнакай цехын, «ННК-Геофизика», «Стройремсервис» җәмгыятьләрен, «Нефтемаш» заво­дын, төзелеш оешмаларын, торак милекчеләре ширкәтләрен, мәгариф идарәсен билгеләп үтми мөмкин түгел, алар зур эшләр башкарып, чишмәләрне бик матур итеп төзекләндерделәр. Йөкләнгән бурычны тиешле дәрәҗәдә үтәмәгән оешмалар да бар, ләкин киләчәктә алар үзләренә беркетелгән чишмәләрне төзекләндереп, чистартып торырлар дигән фикердә калабыз.
   2013 ел азагына якынлашканда, без районда алып барылган чараларга йомгак ясыйбыз. Бу уңайдан районның Мәсгут авылында 18 декабрь көнне эко­логик семинар узачак. Агымдагы елда анда табигатьне саклау, төзекләндерү буенча бихисап эш алып барылды. Экологик культура һәм әйләнә-тирә мохитне саклау елы тәмамланса да, табигатьне яклау төп бурычыбыз бу­лып кала. Киләчәктә экологиягә сак­чыл караш тагын да артып, аны саклау, яхшырту буенча бик күп матур эшләр башкарылыр. Табигать-Анабызны са­клауга барыбыз да үз өлешебезне кертсәк иде.
– Әңгәмәгез өчен рәхмәт.
 
Әңгәмәдәш – Таңсылу Саниева
 
ОАО "Татмедиа" филиалы  "МАЯК" редакциясе  http://aznakaevo-rt.ru/ru.html
 
БАРЛЫК ЯҢАЛЫКЛАРНЫ УКУ
ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Район турында
Документлар
Матбугат хезмәте
Дәүләт һәм муниципаль хезмәт күрсәтү
Телефон: (85592) 72483, (85592) 72471
Факс: (85592) 72031
Без социаль челтәрләрдә:
Сорау бирү
Обычная версия
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International