Бал турында бөтен нәрсәне белергә кирәк
Элек-электән кеше тормышында бал кебек файдалы продукт мөһим роль уйнады. Күп төрле галимнәр исследовали һәм өйрәнде, аның файдалы үзлекләре, составы һәм мөмкинлеге куллану, төрле медицина һәм косметология өлкәләрендә. Гасырлар дәвамында сары, авыр, тәмле бал продукты теләсә кайсы яшьтә кешенең сәламәтлеге һәм иммунитеты нормасында ярдәм итәргә сәләтле иң файдалы ризыкларның берсе булып кала. Бал кортлары җитештергән продуктта кирәкле туклыклы матдәләр комплексы бар, ә бактериягә каршы үзлеге аркасында төрле чирләр белән көрәшергә һәм кисәтергә сәләтле.
Балны дөрес куллану өчен, аның нинди төрләре көрәштә яки төрле авыруларны кисәтүдә ярдәм итә алуын белергә кирәк.
Балның барлык төрләре дә сары төс түгел, ә нигездә бал продуктын кара һәм Ак сортларга бүләргә була. Әмма сортлар төсе буенча гына түгел, составы буенча да аерылып тора.
Кара сортларга түбәндәгеләр керә: каштан; миләш; көрәк; карабодай; вереска; лалә. Төс балдагы тимердән тора.
Ак сортларга донник, кура җиләге, акация, юкә сортлары керә.
Күпчелек очракта мондый тәм-томны кристаллизациядән соң ук хас ак төскә ала.
Каштан балы. Мондый төр иң кыйммәтле әйберләрнең берсе булып санала, чөнки ул тимергә бай. Бу сорт бал кортлары белән аерылып тора невероятным ароматом чәчәк ата торган каштанов һәм күңелле горьковатым привкусом. Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, исе анда озак вакытлар саклана, шуңа күрә мондый балны башка төр белән бутау бик авыр. Шулай ук бу файдалы лакомствоның үзенчәлеге шунда ки, ул ия үзлеге саклап калу жидкое торышы ике елга кадәр. Күп санлы микроэлементлар һәм витаминнар кергән үз составы аркасында бу төр төрле авыруларны дәвалау һәм аларны кисәтү өчен халык медицинасында зур популярлык казана.
Карабодай балы кан һәм аны торгызу процессы өчен бик файдалы. Тәме бик татлы, кайчак тиешле ис белән сабырлык кадәр җитә ала. Карабодай балының төсе Караңгы, ә кристаллизация эре Бөрешле дә, киресенчә, вак та булырга мөмкин.
Кесә балы. Кесәнең шифалы көче шунда ки, воск серкә һәм прополис өлешләрен үз эченә ала. Даими рәвештә чәйнәп торганда, десеннарның торышын нормальләштерү һәм иммун системасын ныгыту бара. Мондый продуктның Бердәнбер җитешсезлеге аның кыйммәтлелегендә.
Кызыл бал. Кызыл төстәге балның характеристикасы башка төрләрдән генә түгел, ә анда витамины күп булуы белән дә аерылып тора.
Юкә балы. Бу сорт шулай ук организм өчен иң файдалы сортларның берсе булып санала. Аның төсе якты, кайчагында яшел төсмерле, ләкин, шуңа да карамастан, ак балның бер төре булып санала. Исе-татлы һәм йомшак, ә тәменә мондый бал бик тәмле. Бу төр югары туклыклы булуы белән аерылып тора һәм организмның тамырын тиз һәм нәтиҗәле торгызырга сәләтле. Халык медицинасында юкә балы күп авырулардан гыйбарәт.
Ак бал. Бу төрне кибет киштәләрендә аның сирәк булуы аркасында очрату бик авыр, әмма җитештерүчеләр аны ялганлап ясарга тырыша. Ак бал составына Ак акция, Ак тукран һәм юкә керә. Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, бу төрнең төсе карсыз була алмый, чөнки «чиста» составка ирешү мөмкин хәл түгел, шуңа күрә җиңел төсмер булу — нормаль күренеш.
Май балы. Асылда, җыелган бал продуктын Майский дип атыйлар. Бал төсе төрле булырга мөмкин, әмма ешрак ия якты сары оттенки. Иртә бал уңышы салкын тиюгә каршы менә дигән көчкә ия.
Кыргый бал. Мондый продуктның үзенчәлеге Кыргый бал кортлары җыю, ә йөзләрне саклау технологиясе витаминнар, макроэлементлар һәм продуктның хуш исе күп булуга ирешә. Бу кыргый лакомны куллану иммунитетны ныгыта һәм бөтен организмның авыруларга каршы торучанлыгын арттыра.
Дягил балы. Бу сорт гаҗәеп хуш исле һәм зәвыклы тәмле уникаль булуы белән аерылып тора. Аның төсе ешрак караңгы, тик кайчагында Кызыл да булырга мөмкин. Медицинада ашказаны-эчәк трактындагы спазмны басу өчен кулланыла.
Ана сөт өстәлә торган Бал. Мондый продуктны ингредиентларның үзлекләрен көчәйтү өчен үстерәләр. Мондый төр үз составындагы микроэлементлар һәм витаминнар бик күп булуы белән аерылып тора. Үрчетү пропорциясе-150 өлеш балга исәпләнгән ана сөтенең 1 өлеше.
Кыр балы. Мондый сары бал иң файдалы бал булып санала. Бал кортлары басулардагы үсемлекләрдән җыйганга күрә, ул үз исемен алды. Мондый бал продуктын бик күп авыруларны дәвалап була.
Кандала њлђне балы. Гадәттә нче мондый үсемлекләр, ничек донник омтыла тизрәк арынырга, чөнки ул санала чүп үләне. Тик, бал корты ризыгы белән бөтенләй киресенчә була, чөнки донник тәмле һәм файдалы тәм-томнар өчен гаҗәеп нигезгә әверелә. Аның антикробка каршы үзлекләре аркасында нагненияләрнең һәм төрле яраларның терелүен шактый тизләтергә мөмкин.
Акация балы файдалы һәм кыйммәтле продукт. Аның төсе ак, сары яки төссез диярлек була. Мондый төр белән аерылып тора мягкостью бу тәме һәм исе. Үзенчәлекләре аркасында продукт кристаллизациягә бирешүчәнлеккә ия. Акция балы диабет белән авыручы һәм кечкенә балалар өчен бик файдалы, чөнки организмда тиз үзләштерелергә сәләтле.
Шикәр балы. Бал продуктының мондый сорты сирәк очрый һәм популяр түгел. Шикәр бал продуктының файдасы зур түгел, әмма ул бик яхшы туры килә, әзерләү өчен десерт һәм камыр ризыклары.
Көнбагыш балы. Балның исеме үзе өчен үзе сөйли. Бу продукт сулыш юллары органнары һәм йөрәк-кан тамырлары системасы белән бәйле авырулар белән интегүче кешеләр өчен. Шулай ук көнбагыш балы организмны шлаклардан бик яхшы чистарта һәм сидек кудыру үзлегенә ия. Сыек халәттә ул озак сакланмый, ә кристаллизация тәмамлангач, якты төсләргә, хәтта яшел төстә дә керә.
Башкорт балы. Башкорт балы дәвалау үзлекләренең гаҗәеп җыелмасы белән аерылып тора. Бал кортлары күпләгән тау, болын һәм урман үләннәреннән һәм үсемлекләрдән серкә җыя, бергә алар кеше организмына гаҗәеп нәтиҗә бирә ала. Башкорт бал продукты ингибин булу сәбәпле, микробларга каршы нәтиҗә белән аерылып тора. Башкортстан умартачылары, бал кортлары серкәләндерелүгә карап, чәчәк һәм юкә балын аералар. Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, бу район умарталары бик күп авырулар һәм салкыннарга карамастан, тормышка сәләтле, ә бу бөҗәк бик чыдам һәм кыска вакыт эчендә зур эшләнмә бирә.
Тау балы. Мондый сорт бал ризыгы тау үләненнән бал кортлары тарафыннан җитештерелә. Тау балының дәвалау көче аның составына төрле сирәк очрый торган шифалы үләннәр керә, алар ярдәмендә продукт төрле төс, тәм һәм тәм алырга мөмкин. Бу сорт булып санала иң яхшы чаралары дәвалау өчен салкын тию.
Җәй азагында базарлар төрле тәмле һәм төсле баллы алтынсу банкаларны су баса. Лаборатория тикшеренүләрен ике счетка балдагы теләсә нинди катнашма һәм артык су табачаклар, шуңа күрә сатучыдан умарталыкның ветеринария-санитария паспорты һәм продуктка ветеринария-санитария экспертизасы үткәрү турында белешмә алу артык булмаячак. Әгәр ул бар икән, димәк, продукт тикшерелгән, чөнки контроль, һичшиксез, шикәр микъдарының 5 процентка артуын күрсәтәчәк. Документта лаборатория мөһере һәм радиологик контроль узу турында билге булырга тиеш. Белешмәгә тикшеренүләр өчен түләү һәм эксперт нәтиҗәсендә күрсәтелгән датага туры килүче чек беркетелүен күзәтеп торыгыз.
Сезгә, хөрмәтле сатып алучылар, нинди бал сатып алырга кирәклеген хәл итәргә, тик, иң элек, сезнең табиб белән мондый продуктны куллану мөмкинлеге турында киңәшләшергә киңәш итәбез, чөнки балның файдалы булуыннан тыш, еш кына аллергик реакцияләр тудыра. Тагын бер мөһим факт та түгел: тикшерелгән сатучылардан бал сатып алыгыз, шулай булгач сыйфатсыз продукт сатып алудан качыгыз! Исегездә тотыгыз, балга сатучыдан аның сыйфатын һәм куркынычсызлыгын раслаучы документларны соратып ала аласыз.
«Татарстан Республикасында Гигиена һәм эпидемиология үзәге» ФБУЗ Бөгелмә, Азнакай, Баулы районнарында филиалы